با گذشت قریب دو سال از بمباران، کشتار، نسلکشی، ویرانی، آوارگی، گرسنگی و قحطی، این بار شبح اشغال در غزه در گشت و گذار است.
طرح دولت جنایتکار و فاشیست نتانیاهو برای اشغال غزه که با ادعای «نابود کردن آخرین بازماندگان حماس» در نوار غزه و کمپهای پناهندگی مجاور آن ارائه شده، شامل اعزام یک نیروی ۴۰۰ هزار نفره نظامی برای تصرف این مناطق است. طبق این طرح، ارتش اسرائیل تا پایان ماه اکتبر (مهرماه) بیرونراندن مردم غزه از نوار غزه و ماه بعد از آن (نوامبر برابر با آبان ماه) عملیات نظامی برای اشغال منطقه فوقالذکر را آغاز خواهد کرد و حداقل ظرف ۶ ماه به پایان خواهد رساند و متعاقباً کنترل مناطق اشغالی را به کشورهای عربی واگذار خواهد کرد.
اعلام این طرح از سوی نتانیاهو در شرایطی صورت گرفت که حماس موافقت خود را برای حضور در مذاکرات و پذیرش طرح آتشبس موقت اعلام کرده بود. از همین رو با واکنشها و مخالفتهای گسترده داخلی و خارجی مواجه شد. همچنین این طرح زمانی اعلام شد که سازمان ملل در بیانیه اخیر خود ضمن اشاره به اقدامات اسرائیل در جلوگیری از ورود مواد غذایی و حیاتی به غزه، موقعیت قحطی در غزه را اعلام کرد. در این بیانیه ضمن اشاره به ابعاد گرسنگی در شهر غزه و مناطق اطراف آن – کمپهای محل اسکان پناهندگان و آوارگان – چنین آمده است: «غزه با قحطی مواجه است. بیش از ۵۱۴ هزار تن، یعنی یک چهارم جمعیت غزه با گرسنگی مزمن دست و پنجه نرم میکنند. نیمی از این تعداد در منطقه شمال غزهاند و چنانچه اسرائیل از ورود مواد غذایی به مناطق مرزی جلوگیری نمیکرد، این قحطی اجتنابپذیر بود. اما اسرائیل بهطور سیستماتیک با بلوکه کردن مرزها مانع از رسیدن غذا به غزه شده است.» آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، از قحطی غزه بهعنوان یک «قحطی مهندسیشده» یاد کرده و آن را نمایانگر افول انسانیت دانسته است.
طرح نتانیاهو برای اشغال غزه همچنین با مخالفت شمار زیادی از کشورها مواجه شد که تا کنون با تمام قوا از جنایات اسرائیل حمایت میکردند. بریتانیا این طرح را اشتباه خواند، اسپانیا اجرای این طرح را هم مانعی بر سر راه صلح دانست و هم امری که موجب فلاکت و ویرانی بیشتر در غزه خواهد شد. ژاپن ضمن انتقاد به این طرح، خواهان از سرگیری مذاکرات صلح شد. پنج کشور آلمان، بریتانیا، ایتالیا، استرالیا و نیوزیلند خواهان توقف فوری این طرح و اعمال فشار برای مذاکرات صلح از سوی طرفین شدند. در هلند که همواره از متحدان پروپاقرص اسرائیل بوده و لابی قدرتمند پرو-اسرائیلی در آن فعال است، بر سر مساله غزه و گسترش ابعاد فاجعهبار جنگ اسرائیل در غزه، بحران جدیدی در کابینه تعلیقی رخ داد. استعفای وزیر امور خارجه و به دنبال آن کنارهگیری وزرای یکی از احزاب از کابینه ائتلافی، به بحران سیاسی جدیدی در این کشور دامن زد. کشورهای عربی از جمله عربستان، مصر و اردن این طرح را ناقض قوانین بینالملل دانسته و اجرای آن را مصداق نسلکشی فلسطینیان اعلام کردهاند.
در اسرائیل نیز اعتراضات ضد دولتی روزبهروز در حال گسترش است. در نیمه دوم ماه اوت (اواخر مرداد)، تظاهرات گستردهای علیه طرح اشغال غزه برپا شد و طی دو روز به یک اعتصاب عمومی منجر شد. خانوادههای گروگانهایی که در جریان حمله وحشیانه نیروهای ارتجاعی حماس در ۷ اکتبر در اسارت به سر میبرند، خواهان برکناری نتانیاهو، بازگرداندن گروگانها و توقف کشتار در غزه و اعتراض علیه طرح اشغال و کشتار مردم بیدفاع شدند. از سوی دیگر، هزینه جنگهای خانمانسوزی که دولتهای جنایتکار به راه میاندازند همواره بر دوش مردم و بهویژه اقشار زحمتکش است. در اسرائیل نیز چنین است. فشار و بار هزینههای جنگ و ویرانی غزه روزبهروز برای مردم اسرائیل ملموستر میشود. همین امر دامنه اعتراضات ضد دولتی در این کشور را وسیعتر کرده است.
خبرگزاری رویترز اخیراً در گزارشی به جنایات و بار اقتصادی جنگ که بر دوش مردم اسرائیل قرار گرفته اشاره کرده و چنین نوشته است: «۲۰ درصد از اسرائیلیهایی که پس از ۷ اکتبر محل زندگی خود را تخلیه کرده و جابهجا شدهاند، بیکار شدهاند. یک سوم اسرائیلیها بعد از ۷ اکتبر درآمدهایشان کاهش یافته است. بانک اسرائیل برآورد کرده است که هزینه جنگ تا پایان سال ۲۰۲۵ بالغ بر ۶۶ میلیارد دلار خواهد بود. طی این دو سال، هزینههای نظامی این کشور از ۷ اکتبر تا کنون از ۸ / ۱ میلیارد دلار به ۷ / ۴ میلیارد دلار افزایش یافته است.
تحلیلهای منتشره در رسانههای غربی نیز حاکی از مخالفتهای شدید با طرح اشغال غزه است. در مطلبی که در بخش سردبیری فایننشال تایمز منتشر شده، آمده است: «در پس این طرح، طرح پاکسازی فلسطینیان دیده میشود.» گاردین طرح اشغال غزه را یک «فاجعه انسانی بیسابقه» نامیده است. روزنامه والاستریت ژورنال نوشته است که ارتش اسرائیل در مواجهه با پیچیدگیهای مبارزه در مناطق شهری ناموفق بوده و این طرح پیشاپیش محتوم به شکست است. همین منبع نوشته است که در عملیاتی که ارتش اسرائیل روز ۲۰ اوت بعنوان پیش در آمد عملیات اشغال غزه به نواحی اطراف شهر غزه صورت داد، با مقاومت نیروی زمینی حماس مواجه شد و معادلاتش برهم خورد.
برخی از کارشناسان و مقامات نظامی اسرائیل نیز پیروزی این عملیات را مورد تردید قرار دادهاند. رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل این طرح را «پرهزینه و غیرعملی» خوانده و نسبت به عواقب داخلی و خارجی، از جمله افزایش فشارها و تحریمها هشدار داده است. از سوی دیگر، ارتش اسرائیل در چنین عملیاتی برای جنگ زمینی نیاز مبرم به نیروهای ذخیره دارد، بویژه در شرایط کنونی که حماس عمدتا به جنگ چریکی روی آورده است. اما ارتش اسرائیل با معضل مخالفت و رویگردانی نیروهای ذخیره نظامی از شرکت در جنگ روبهروست. ارتش اسرائیل با این که برای عملیات تصرف غزه ۶۰ هزار نیروی ذخیره فراخوانده است، اما ۳۸ درصد این نیروهای ذخیره این فراخوان را بیپاسخ گذاشتهاند. این در حالی است که پیشتر نیروهای ذخیره با برخورداری از امتیازات و مزایای فراوان به سرعت راهی جنگ میشدند، اما این بار چنین نیست. طی جنگهای پیشین، حتی نیروهای ذخیره ارتش اسرائیل مقیم خارج از این کشور – یهودیان ساکن کشورهای دیگر – به این فراخوانها پاسخ مثبت میدادند و با هزینه اسرائیل به نقاط جنگی اعزام میشدند. این بار اما موضوع برعکس است. ابعاد جنایات و قساوت که با جنون غیرقابل وصفی توأم است، به ریزش نیروهای ذخیره منجر شده است. شمار چشمگیری از نیروهای ذخیره، با بیتوجهی به فراخوان ها، حتی اسرائیل را ترک و مهاجرت میکنند. بخش دیگری از آنها به صفوف اعتراض علیه نتانیاهو پیوستهاند.
صدها تن از نیروهای ذخیره که فراخوان ارتش اسرائیل را بیپاسخ گذاشته و حتی بهخاطر سرپیچی از این فراخوان مورد پیگرد قرار گرفتهاند، در اعتراضات علیه دولت نتانیاهو و سیاستهای او شرکت کردهاند. رویترز در گزارشی از اعتصاب عمومی اخیر در اسرائیل در ۱۷ اوت به حضور این نیروهای ذخیره در اعتراضات اشاره کرده و در گفتگو با آنها نوشته است که این نیروها، جنگ را نه اقدامی دفاعی، بلکه اقدامی سیاسی میدانند که نتانیاهو برای ماندن بر قدرت، دامن میزند.
افکار عمومی جهان نیز که طی دو سال گذشته در سرتاسر جهان، از یک سو نمونههای چشمگیری ازحمایت و همبستگی با مردم غزه را به نمایش گذاشتهاند و از سوی دیگر از دولتها خواهان مداخله و پایان دادن به جنگ شدهاند، طرح اشغال غزه را شدیداً محکوم کردند.
مجموعه عوامل و فاکتورهای داخلی و خارجی، ملاحظات سیاسی و نظامی، احتمال اعمال تحریمها و همچنین فشار افکار عمومی، از جمله موانع جدی بر سر راه اجرا و پیشبرد چنین طرحی خواهند بود. آنچه مسلم است این که حیات سیاسی نتانیاهو، منوط به ادامه کشتار و جنگ ویرانگر در غزه است که تا کنون قحطی و آوارگی صدها هزار تن و کشته شدن حداقل ۶۲ هزار تن – که ۸۳ درصد آنان مردم غیرنظامی بوده – منجر شده است.
نظرات شما